<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X35n0642">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 642 觀音經玄義記會本</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 642 觀音經玄義記會本</title>
			<author>隋 智顗說　宋 知禮述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>4卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">642</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">觀音經玄義記會本</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2007-10-29T14:55:19">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0027a" n="0027a"/>
<lb ed="X" n="0027a01"/>
<lb ed="X" n="0027a02"/>
<lb ed="X" n="0027a03"/><cb:docNumber>No. 642</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0027a04"/><lb ed="R055" n="0032a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>觀世音菩薩普門品玄義記會本卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R055" n="0032a02"/>
<lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R055" n="0032a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027a0601">觀音玄義記卷第一</p>
<lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R055" n="0032a04"/><p xml:id="pX35p0027a0701">宋四明沙門知禮述</p>
<lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R055" n="0032a05"/><p xml:id="pX35p0027a0801">知禮俯伏惟念早秊慕學投迹寶雲遇授法師講
<lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R055" n="0032a06"/>說此品神根旣鈍遂數諮疑先師念我學勤不辭
<lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R055" n="0032a07"/>提耳故所說義粗記在心昔同聞人今各衰朽慮
<lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R055" n="0032a08"/>乎先見不益後昆共勉不才抄錄於世但疑識暗
<lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R055" n="0032a09"/>謬有所傳圓宗哲人刊正是望時天禧五年歲在
<lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R055" n="0032a10"/>辛酉八月一日絕筆故序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R055" n="0032a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027a1401">觀音玄義卷上</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R055" n="0032a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027a1501">觀音玄義從略標之具存應云觀世音菩薩普門
<lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R055" n="0032a13"/>品玄義以其序中及以正文具明人法故且略標
<lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R055" n="0032a14"/>言玄義者能釋之義門也玄者幽微難見之稱義
<lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R055" n="0032a15"/>者深有所以也斯蓋大師以三昧力徹法性際深
<lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R055" n="0032a16"/>見今品人法之意也應知名等五義皆悉幽微七
<lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R055" n="0032a17"/>方便人智莫能見卷上者旣有兩軸乃以上下而
<lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R055" n="0032a18"/>甄別之。</p>
<lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R055" n="0032b01"/><p xml:id="pX35p0027a2201">次示能說之人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R055" n="0032b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027a2301">隋天台智者大師說</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R055" n="0032b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027a2401">卽天台智者旣是門人記錄所說故不敢正斥其
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0027b" n="0027b"/>
<lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R055" n="0032b04"/>法諱也<name role="" type="person">天台山</name>者卽大師棲身入寂之所故以此
<lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R055" n="0032b05"/>處顯其人也若山之得名居之所自入滅相狀滅
<lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R055" n="0032b06"/>後靈異具於大本及輔行別傳等文今不備述智
<lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R055" n="0032b07"/>者者卽隋帝求受菩薩大戒訖師云大王迂遵聖
<lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R055" n="0032b08"/>禁宜號總持王曰地持經云傳佛法燈卽是智者
<lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R055" n="0032b09"/>師旣傳燈可號智者自此凡上書疏皆云弟子總
<lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R055" n="0032b10"/>持和南智者言大師者斯乃帝王大人所師故稱
<lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R055" n="0032b11"/>也非同今時補署之號說者悅也縱樂說之辯悅
<lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R055" n="0032b12"/>妙悟之懷異乎諸師採摭經論著述疏章消解經
<lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R055" n="0032b13"/>文也故大忍法師覩智者說法對衆歎云此非文
<lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R055" n="0032b14"/>疏所載乃是觀機縱辯般若非鈍非利利鈍由緣
<lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R055" n="0032b15"/>豐富適時是其利相池深花大鈍可意得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R055" n="0032b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027b1301">門人灌頂記</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R055" n="0032b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027b1401">記錄乃是章安尊者解行靈異始終事迹本傳具彰。</p>
<lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R055" n="0032b18"/><p xml:id="pX35p0027b1501">釋文爲二初釋序文二初叙眞應益物二初正明
<lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R055" n="0033a01"/>眞應二初示二身妙用三初明體妙故二用泯亡
<lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R055" n="0033a02"/>二初法融應泯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R055" n="0033a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027b1801">夫法界圓融像無所像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R055" n="0033a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027b1901">法界圓融者色心依正以卽性故趣指一法徧攝
<lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R055" n="0033a05"/>一切諸法徧攝亦復如是法法互徧皆無際畔乃
<lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R055" n="0033a06"/>以無界而爲其界此之法界無不圓融卽百界千
<lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R055" n="0033a07"/>如百如千界也是故得云唯色唯心唯依唯正若
<lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R055" n="0033a08"/>不爾者卽非圓融觀音證此以爲本體全此妙體
<lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R055" n="0033a09"/>而起應像以法界應赴法界機亦是以法界機感
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0027c" n="0027c"/>
<lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R055" n="0033a10"/>法界應法界無二能所自忘感應尙忘體用寧異
<lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R055" n="0033a11"/>故雖設應無應可存故云像無所像。</p>
<lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R055" n="0033a12"/><p xml:id="pX35p0027c0301">二眞如下性淨眞忘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R055" n="0033a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027c0401">眞如淸淨化無所化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R055" n="0033a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027c0501">眞如淸淨者起信論云眞如者所謂心性不生不
<lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R055" n="0033a15"/>滅是故一切法從本<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c0601" n="0027c0601"/><anchor xml:id="beg0027c0601" n="0027c0601"/>已<anchor xml:id="end0027c0601"/>來離言說相離名字相離
<lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R055" n="0033a16"/>心緣相畢竟平等無有變異不可破壞唯是一心
<lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R055" n="0033a17"/>故名眞如又云此眞如體無有可遣以一切法悉
<lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R055" n="0033a18"/>皆眞故亦無可立以一切法皆同如故旣不可破
<lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R055" n="0033b01"/>立自絕言想則與河沙煩惱本不相應故曰淸淨
<lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R055" n="0033b02"/>觀音證此而爲本體卽以此體示諸衆生令觀行
<lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R055" n="0033b03"/>知或眞似見此知見者成伏斷益若其未有此知
<lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R055" n="0033b04"/>見者但能三業精進成機亦離衆苦悉得名化此
<lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R055" n="0033b05"/>皆眞身益物相也問同緣曰應欻有名化此二種
<lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R055" n="0033b06"/>身皆非智德今何以化而爲眞身答欻有之化卽
<lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R055" n="0033b07"/>化現化也今對像論化取化轉化也所以者何上
<lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R055" n="0033b08"/>言於像則應化皆像自實報下至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>他獄身皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c1701" n="0027c1701"/><anchor xml:id="beg0027c1701" n="0027c1701"/>已<anchor xml:id="end0027c1701"/>攝
<lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R055" n="0033b09"/>盡若欲化轉凡賢入聖須示眞智若非眞身不能
<lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R055" n="0033b10"/>化轉言化無所化者據性平等忘於化功雖令九
<lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R055" n="0033b11"/>道皆趣涅槃而無衆生得滅度者平等眞法界佛
<lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R055" n="0033b12"/>不度衆生終日化物終日無化。</p>
<lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R055" n="0033b13"/><p xml:id="pX35p0027c2201">二雖像下明用忘故二益周故徧二初顯益周。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R055" n="0033b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0027c2301">雖像無所像無所而不像。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R055" n="0033b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0027c2401">色心諸法雖無生性因緣和合法爾而生觀音妙
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0028a" n="0028a"/>
<lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R055" n="0033b16"/>證同諸法性雖無形相衆機扣之無像不現此由
<lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R055" n="0033b17"/>絕於垂應之念故能徧應法界群機其猶明鑑無
<lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R055" n="0033b18"/>念而現故云無所而不像。</p>
<lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R055" n="0034a01"/><p xml:id="pX35p0028a0401">二化無下冥益徧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R055" n="0034a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028a0501">化無所化無所而不化。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R055" n="0034a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028a0601">以上雖字貫此句初雖中實性不可變化不變而
<lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R055" n="0034a04"/>變迷悟宛然觀音順理雖知不變常以眞智化一
<lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R055" n="0034a05"/>切凡成不二聖此則由無化物之念故徧令他革
<lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R055" n="0034a06"/>迷成悟其猶磁石無念而吸故云無所而不化。</p>
<lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R055" n="0034a07"/><p xml:id="pX35p0028a1001">三故無下遮照相卽結二身德相二初應身相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R055" n="0034a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028a1101">故無在無不在化應九道之身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R055" n="0034a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028a1201">中道法界雙遮二邊故無所在當體雙照故無不
<lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R055" n="0034a10"/>在化應九道之身者此中云化作欻有釋幷應成
<lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R055" n="0034a11"/>二顯益相足也問經云應以佛身得度卽現佛身
<lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R055" n="0034a12"/>今那云九答佛界身者有通有局局在妙覺智相
<lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R055" n="0034a13"/>之身三千實相以究盡故尙非等覺心眼觀見況
<lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R055" n="0034a14"/>乎下地及凡小耶通則三敎果頭之相及以圓敎
<lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R055" n="0034a15"/>凡聖所見雖分麤妙皆名佛身然是隨機應現之
<lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R055" n="0034a16"/>相是其事識或是業識之所見故雖是佛身而通
<lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R055" n="0034a17"/>二乘菩薩界攝經文從通故云現十今文從局故
<lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R055" n="0034a18"/>云九道。</p>
<lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R055" n="0034b01"/><p xml:id="pX35p0028a2201">二處有下眞身德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R055" n="0034b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028a2301">處有不永<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028001" n="0028001"/>有寂入不二之文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R055" n="0034b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028a2401">通以九界名之爲有以其皆有業報故也應身雖
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0028b" n="0028b"/>
<lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R055" n="0034b04"/>乃處在其中而其眞智自冥極理故云寂入不二
<lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R055" n="0034b05"/>之旨前卽眞身而垂應相此卽應相而示眞身。</p>
<lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R055" n="0034b06"/><p xml:id="pX35p0028b0301">二是以下明兩用攝生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R055" n="0034b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028b0401">是以三業致請蒙脫苦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028002" n="0028002"/>涯四弘爲誓使霑上樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R055" n="0034b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028b0501">上明眞應兩用旣然今示與拔攝生之相初二句
<lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R055" n="0034b09"/>明眞身拔苦次二句示應身與樂佛答前問三業
<lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R055" n="0034b10"/>顯機感乎冥應七難二求及以三毒盡諸苦際故
<lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R055" n="0034b11"/>云蒙脫苦崖佛答後問三業顯應赴其冥機三土
<lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R055" n="0034b12"/>衆生十重獲益終歸祕藏故云使霑上樂然其四
<lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R055" n="0034b13"/>誓非專與樂雖在此明實通上句以上三業卽能
<lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R055" n="0034b14"/>感之因此明四誓是能應之本上下互顯彼此無
<lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R055" n="0034b15"/>虧應知三業亦通冥機現在雖無宿生須具。</p>
<lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R055" n="0034b16"/><p xml:id="pX35p0028b1301">二故娑下兼明本迹二初示諸名二初今昔因
<lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R055" n="0034b17"/>名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R055" n="0034b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028b1501">故<name role="" type="person">娑婆世界</name>受無畏之名寶藏佛所稟觀音之目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R055" n="0035a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028b1601">今堪忍土稱無畏者此經兩出怨賊難中一人唱
<lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R055" n="0035a02"/>言諸善男子勿得恐怖汝等應當一心稱觀世音
<lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R055" n="0035a03"/>名號是菩薩能以無畏施於衆生乃至云稱其名
<lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R055" n="0035a04"/>故卽得解脫又勸供養中佛自歎云是觀世音菩
<lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R055" n="0035a05"/>薩摩訶薩於怖畏急難之中能施無畏是故此娑
<lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R055" n="0035a06"/>婆世界皆號之爲施無畏者寶藏等者悲華經云
<lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R055" n="0035a07"/>過去散提嵐界善持劫中時有佛出名曰寶藏有
<lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R055" n="0035a08"/>轉輪王名無量淨第一太子三月供佛及比丘僧
<lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R055" n="0035a09"/>發菩提心若有衆生受三途等一切苦惱若能念
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0028c" n="0028c"/>
<lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R055" n="0035a10"/>我稱我名字爲我天耳天眼聞見不免苦者我終
<lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R055" n="0035a11"/>不成無上菩提寶藏佛云汝觀一切衆生欲斷衆
<lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R055" n="0035a12"/>苦故今字汝爲觀世音。</p>
<lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R055" n="0035a13"/><p xml:id="pX35p0028c0401">二<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0401" n="0028c0401"/><anchor xml:id="beg0028c0401" n="0028c0401"/>已<anchor xml:id="end0028c0401"/>成下過未果號。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R055" n="0035a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028c0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0501" n="0028c0501"/><anchor xml:id="beg0028c0501" n="0028c0501"/>已<anchor xml:id="end0028c0501"/>成種覺號正法明次當補處稱爲普光功德。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R055" n="0035a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028c0601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0601" n="0028c0601"/><anchor xml:id="beg0028c0601" n="0028c0601"/>已<anchor xml:id="end0028c0601"/>成等者千手眼大悲經云此菩薩不可思議威
<lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R055" n="0035a16"/>神之力<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0701" n="0028c0701"/><anchor xml:id="beg0028c0701" n="0028c0701"/>已<anchor xml:id="end0028c0701"/>於過去無量劫中<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0702" n="0028c0702"/><anchor xml:id="beg0028c0702" n="0028c0702"/>已<anchor xml:id="end0028c0702"/>作佛竟號正法明
<lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R055" n="0035a17"/>如來大悲願力安樂衆生故現作菩薩又觀音三
<lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R055" n="0035a18"/>昧經云先<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0901" n="0028c0901"/><anchor xml:id="beg0028c0901" n="0028c0901"/>已<anchor xml:id="end0028c0901"/>成佛號正法明如來釋迦爲彼佛作
<lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R055" n="0035b01"/>苦行弟子次當等者觀音授記經云觀世音菩薩
<lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R055" n="0035b02"/>次阿彌陀後當成正覺名普光功德山王如來補
<lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R055" n="0035b03"/>處者猶儲君之義也。</p>
<lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R055" n="0035b04"/><p xml:id="pX35p0028c1301">二其本下結難測。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R055" n="0035b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028c1401">其本迹若此寧可測知方便隨緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028003" n="0028003"/>趣擧一名耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R055" n="0035b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028c1501">如上經說或<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1501" n="0028c1501"/><anchor xml:id="beg0028c1501" n="0028c1501"/>已<anchor xml:id="end0028c1501"/>成如來或現爲菩薩往世正法曾
<lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R055" n="0035b07"/>作釋迦之師今日觀音仍補彌陀之處亦如妙德
<lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R055" n="0035b08"/>元是能仁九代祖師孫<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c1701" n="0028c1701"/><anchor xml:id="beg0028c1701" n="0028c1701"/>已<anchor xml:id="end0028c1701"/>果圓祖猶因位本迹高
<lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R055" n="0035b09"/>下安可測量然須用其高下四句以顯諸聖難思
<lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R055" n="0035b10"/>之相。</p>
<lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R055" n="0035b11"/><p xml:id="pX35p0028c2001">二今言下叙人法標題二初叙人兼經字二初叙
<lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R055" n="0035b12"/>人二初對梵翻名。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R055" n="0035b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0028c2201">今言觀世音者西土正音名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028004" n="0028004"/>阿耶婆婁吉低輸此言
<lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R055" n="0035b14"/>觀世音。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R055" n="0035b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0028c2401">諸神呪經先稱梵名今文稍略而其華語名多互
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0029a" n="0029a"/>
<lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R055" n="0035b16"/>出此云觀世音餘云觀自在唯千手眼大悲經中
<lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R055" n="0035b17"/>云觀世音自在菩薩其義似足然約境智而明別
<lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R055" n="0035b18"/>應則今三字詮顯無虧若依今解<anchor xml:id="nkr_note_add_0029a0301" n="0029a0301"/><anchor xml:id="beg0029a0301" n="0029a0301"/>已<anchor xml:id="end0029a0301"/>彰自在。</p>
<lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R055" n="0036a01"/><p xml:id="pX35p0029a0401">二能所下約華釋義二初別釋二初釋二初釋觀
<lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R055" n="0036a02"/>字二初中邊妙達。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R055" n="0036a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029a0601">能所圓融有無兼暢。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R055" n="0036a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029a0701">能所圓融中智也有無兼暢二智也只於一心雙
<lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R055" n="0036a05"/>遮雙照於照中時卽達二諦故云兼暢是則十界
<lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R055" n="0036a06"/>言音卽起卽觀常遮常照。</p>
<lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R055" n="0036a07"/><p xml:id="pX35p0029a1001">二照窮下修性俱明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R055" n="0036a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029a1101">照窮正性察其本末故稱觀也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R055" n="0036a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029a1201">照窮正性見性德也察其本末見修德也此約妙
<lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R055" n="0036a10"/>境顯其妙智本具三千雖卽三諦對修故合但云
<lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R055" n="0036a11"/>正性修中緣了各有本末合掌低頭緣之本也福
<lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R055" n="0036a12"/>德莊嚴緣之末也一句一偈了之本也智慧莊嚴
<lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R055" n="0036a13"/>了之末也順修旣爾逆修亦然造惡之時慧數諸
<lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R055" n="0036a14"/>數豈非其本受苦之時習果報果卽是其末若以
<lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R055" n="0036a15"/>修性論其本末義復臻極性德三千語本方盡修
<lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R055" n="0036a16"/>起三千論末乃窮非上三智莫照斯境非此妙境
<lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R055" n="0036a17"/>莫發其智函蓋水乳聊可方之。</p>
<lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R055" n="0036a18"/><p xml:id="pX35p0029a2101">二釋世音。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R055" n="0036b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029a2201">世音者是所觀之境也萬像流動隔別不同類音殊
<lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R055" n="0036b02"/>唱俱蒙離苦。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R055" n="0036b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029a2401">卽十界衆生遭苦求救稱名等音也是所觀境者
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0029b" n="0029b"/>
<lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R055" n="0036b04"/>上之境智皆是能觀可譬槌砧此之世音可譬淳
<lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R055" n="0036b05"/>樸非前境智觀此世音焉令十界俱脫三障又復
<lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R055" n="0036b06"/>應知前之境智卽是菩薩難思體用卽能應也世
<lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R055" n="0036b07"/>音之境乃是衆生由苦成機卽能感也此卽境智
<lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R055" n="0036b08"/>及以感應三字之中悉得成就萬像等釋世類音
<lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R055" n="0036b09"/>殊唱帶世釋音俱蒙離苦致感獲益。</p>
<lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R055" n="0036b10"/><p xml:id="pX35p0029b0701">二菩薩下結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R055" n="0036b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b0801">菩薩弘慈一時普救皆令解脫故曰觀世音。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R055" n="0036b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b0901">可見。</p><p xml:id="pX35p0029b0903" cb:place="inline">二此卽下總示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R055" n="0036b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b1001">此卽境智雙擧能所合標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R055" n="0036b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b1101">觀等三字境智也能所者感應也能卽能應所卽
<lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R055" n="0036b15"/>所應豈可重云能照所照。</p>
<lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R055" n="0036b16"/><p xml:id="pX35p0029b1301">二叙經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R055" n="0036b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b1401">經者由義文理表發織成行者之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/>心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029002" n="0029002"/>故曰經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R055" n="0036b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b1501">此品旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0029b1501" n="0029b1501"/><anchor xml:id="beg0029b1501" n="0029b1501"/>已<anchor xml:id="end0029b1501"/>別行於世本多題云觀世音經或云觀
<lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R055" n="0037a01"/>世音菩薩普門品經故今叙人名後略釋經字言
<lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R055" n="0037a02"/>由義者淨名玄義云經由聖人心口故稱爲經悉
<lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R055" n="0037a03"/>檀致敎經由如來心口故名經也又云前聖後聖
<lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R055" n="0037a04"/>莫不經此悉檀所說之敎而得成道文理等者取
<lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R055" n="0037a05"/>經緯義法喩參明文經理緯互相表發織成行者
<lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R055" n="0037a06"/>觀智之心也。</p>
<lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R055" n="0037a07"/><p xml:id="pX35p0029b2201">二普門下叙法兼品二初叙法二初消二字。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R055" n="0037a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029b2301">普門者普是徧義門曰能通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R055" n="0037a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029b2401">二用一下示十普。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0029c" n="0029c"/>
<lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R055" n="0037a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c0101">用一實相開十普門無所障閡故稱普門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R055" n="0037a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029c0201">實相者三千皆實相相圓融而言一者不二義也
<lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R055" n="0037a12"/>萬德總稱一乘異名下文十義以示其相一無緣
<lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R055" n="0037a13"/>慈悲二無作弘誓三圓修之行四不斷之斷五圓
<lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R055" n="0037a14"/>入法門六無記神通七體內方便八施開說法九
<lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R055" n="0037a15"/>普供諸佛十普益衆生從願立行自因之果全體
<lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R055" n="0037a16"/>起用上供下益原始要終攝諸法盡十皆實相互
<lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R055" n="0037a17"/>通徧攝無所障礙。</p>
<lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R055" n="0037a18"/><p xml:id="pX35p0029c0901">二叙品。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R055" n="0037b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c1001">品者類也義類相從故名爲品也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R055" n="0037b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029c1101">雖順別行立乎經目然是法華流通一品故今叙
<lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R055" n="0037b03"/>之不忘本也中阿含云<g ref="#CB02494">䟦</g>渠此翻爲品取義類同
<lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R055" n="0037b04"/>者集爲一章也。</p>
<lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R055" n="0037b05"/><p xml:id="pX35p0029c1401">二大部下釋正文二初例部大。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R055" n="0037b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c1501">大部旣有五章明義今品例爲此釋五意者一釋名
<lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R055" n="0037b07"/>二出體三明宗四辯用五敎相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R055" n="0037b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0029c1701">妙玄五章解釋甚委經之一品妙義豈殊彼但正
<lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R055" n="0037b09"/>明五字通目今之所釋一品別題況復坑行故須
<lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R055" n="0037b10"/>自立五義分別雖復自立還須符彼開權顯實圓
<lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R055" n="0037b11"/>妙之文故釋名則純妙人法顯體則不二理智明
<lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R055" n="0037b12"/>宗則難思感應論用則無緣與拔判敎則終極醍
<lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R055" n="0037b13"/>醐此之五章名總三別敎判總別<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R055" n="0037b14"/><p xml:id="pX35p0029c2301">二釋名下釋今文五初釋名四初列章。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R055" n="0037b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0029c2401">釋名爲二一通釋二別釋。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0030a" n="0030a"/>
<lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R055" n="0037b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a0101">二通者下示相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R055" n="0037b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a0201">通者人法合明別者人法各辯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R055" n="0037b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a0301">三何故下對根。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R055" n="0038a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a0401">何故爾緣有利鈍說有廣略。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R055" n="0038a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a0501">通旣是略一往對利別解則廣一往對鈍若其二
<lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R055" n="0038a03"/>往須明二持聞持則以廣說爲利義持則以略說
<lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R055" n="0038a04"/>爲利鈍可意得槃特名鈍是就聞也目連稱鈍蓋
<lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R055" n="0038a05"/>約義也今之二釋對乎兩根須約義聞互論利鈍
<lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R055" n="0038a06"/>四今就下正釋二初通釋二初標列。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R055" n="0038a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a1001">今就通釋爲四一列名二次第三解釋四料簡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R055" n="0038a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a1101">二一列下正釋四初列名三初略標示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R055" n="0038a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a1201">一列名者十義以爲通釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R055" n="0038a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a1301">二立名意二初明理超名數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R055" n="0038a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a1401">所以者何至理淸淨無名無相非法非人過諸數量
<lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R055" n="0038a12"/>非一二三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R055" n="0038a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a1601">大師雖用十種義門通釋題目而深體達觀音至
<lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R055" n="0038a14"/>人普門妙法本離言說心緣之相故云至理淸淨
<lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R055" n="0038a15"/>等也故起信云一切言說假名無實但隨妄念不
<lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R055" n="0038a16"/>可得故。</p>
<lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R055" n="0038a17"/><p xml:id="pX35p0030a2001">二但妙下名數顯理二初約義示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R055" n="0038a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030a2101">但妙理虗通無名相中假名相說故立無名之名假
<lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R055" n="0038b01"/>稱人法雖非數量亦論數量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R055" n="0038b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030a2301">上言至理淸淨無名相等蓋約自證絕乎言思也
<lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R055" n="0038b03"/>今云妙理虗通假名相說乃據被物設敎而談也
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0030b" n="0030b"/>
<lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R055" n="0038b04"/>言虗通者此明妙理無堅住性雖無名數而能徧
<lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R055" n="0038b05"/>應一切名數故荆溪云性本無名具足諸名故無
<lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R055" n="0038b06"/>說而說說卽成敎是則離言依言皆順至理聖默
<lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R055" n="0038b07"/>聖說俱有大益故起信論問曰若一切法不可說
<lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R055" n="0038b08"/>不可念者諸衆生等云何隨順而能得入答曰若
<lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R055" n="0038b09"/>知一切法雖說無有能說可說雖念亦無能念可
<lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R055" n="0038b10"/>念是名隨順若離於念名爲得入今亦如是以十
<lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R055" n="0038b11"/>種義無說而說意令學者無念而念。</p>
<lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R055" n="0038b12"/><p xml:id="pX35p0030b0901">二故大下引文證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R055" n="0038b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b1001">故大論云般若是一法佛說種種名隨諸衆生類爲
<lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R055" n="0038b14"/>之立異字。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R055" n="0038b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b1201">般若無相卽是一法悉檀爲物立種種名。</p>
<lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R055" n="0038b16"/><p xml:id="pX35p0030b1301">三今處下正列名二初明中當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R055" n="0038b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b1401">今處中說略用十義以釋通意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R055" n="0038b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b1501">今立十義離於太廣及以太略廣則令智退略則
<lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R055" n="0039a01"/>義不周我今處中說令義易明了。</p>
<lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R055" n="0039a02"/><p xml:id="pX35p0030b1701">二十義下正標列。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R055" n="0039a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b1801">十義者一人法二慈悲三福慧四眞應五藥珠六冥
<lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R055" n="0039a04"/>顯七權實八本迹九緣了十智斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R055" n="0039a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b2001">二第二下次第三初標示兩意二初正標示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R055" n="0039a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030b2101">第二次第者此有兩意一約觀明次第二約敎明次
<lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R055" n="0039a07"/>第。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R055" n="0039a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030b2301">約觀約敎各有生起次第不亂。</p>
<lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R055" n="0039a09"/><p xml:id="pX35p0030b2401">二約觀下明總該。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0030c" n="0030c"/>
<lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R055" n="0039a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c0101">約觀則總初中後心因圓果滿約敎則該括漸頓小
<lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R055" n="0039a11"/>大諸經。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R055" n="0039a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030c0301">若觀若敎能總能該觀總三心人法慈悲初心也
<lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R055" n="0039a13"/>福慧中心眞應至八皆在後心緣了極性示因方
<lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R055" n="0039a14"/>圓智斷究盡明果方滿敎約五時無不該括華嚴
<lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R055" n="0039a15"/>頓也三時漸也復於漸中三藏唯小二酥部大若
<lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R055" n="0039a16"/>論法華出前四味以非兼但對帶故也<anchor xml:id="nkr_note_add_0030c0701" n="0030c0701"/><anchor xml:id="beg0030c0701" n="0030c0701"/>已<anchor xml:id="end0030c0701"/>備諸說
<lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R055" n="0039a17"/>故今略之。</p>
<lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R055" n="0039a18"/><p xml:id="pX35p0030c0901">二約觀下解釋兩意二初觀次第十初人法二初
<lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R055" n="0039b01"/>能冠九雙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R055" n="0039b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c1101">約觀以人法爲初者欲明觀行必有其人人必秉法
<lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R055" n="0039b03"/>譬如人受一期果報攬陰成人雖具無量德行必先
<lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R055" n="0039b04"/>標名字故以人法居初意亦例此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R055" n="0039b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030c1401">慈悲等九皆以人法而爲所依是故品題特標此
<lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R055" n="0039b06"/>二故以凡夫假實爲譬先有攬陰所成衆生方可
<lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R055" n="0039b07"/>論其種種德行人法冠九義豈不然。</p>
<lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R055" n="0039b08"/><p xml:id="pX35p0030c1701">二人法下當科次第二初疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R055" n="0039b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c1801">人法居九義之初可爾何意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>乘以人法爲次耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R055" n="0039b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0030c1901">何意乘以人法爲次者法是所乘人是能乘理合
<lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R055" n="0039b11"/>先說本性所乘方論始覺能乘今何反此。</p>
<lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R055" n="0039b12"/><p xml:id="pX35p0030c2101">二此須下釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R055" n="0039b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0030c2201">此須據經經云以是因緣名觀世音卽前辯人後云
<lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R055" n="0039b14"/>方便之力普門示現卽却論於法人能秉法故言人
<lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R055" n="0039b15"/>法也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R055" n="0039b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031a0101">能乘所乘先後無在今有二意先人次法一據經
<lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R055" n="0039b17"/>文二從義便人能秉法卽其義也。</p>
<lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R055" n="0039b18"/><p xml:id="pX35p0031a0301">二慈悲二初十中次第二二法前後下去諸科例
<lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R055" n="0040a01"/>有此二。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R055" n="0040a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031a0501">二次慈悲者良由觀音之人觀於實相普門之法達
<lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R055" n="0040a03"/>於非人非法實相之理一切衆生亦復如是故華嚴
<lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R055" n="0040a04"/>云心佛及衆生是三無差別此理圓足無有缺減云
<lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R055" n="0040a05"/>何衆生理具情迷顚倒苦惱旣觀是<anchor xml:id="nkr_note_add_0031a0801" n="0031a0801"/><anchor xml:id="beg0031a0801" n="0031a0801"/>已<anchor xml:id="end0031a0801"/>卽起慈悲誓
<lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R055" n="0040a06"/>拔苦與樂是故明慈悲也復次若就言說爲便初慈
<lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R055" n="0040a07"/>後悲亦是就菩薩本懷欲大慈與樂旣不得樂次大
<lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R055" n="0040a08"/>悲拔苦故初慈後悲若從用次第者初以大悲拔苦
<lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R055" n="0040a09"/>後方以大慈與樂又就行者先脫苦後蒙樂故先悲
<lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R055" n="0040a10"/>後慈今從前義次第也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R055" n="0040a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031a1401">次於人法論慈悲者大士旣觀本性普門之法乃
<lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R055" n="0040a12"/>達生佛無差之理而閔迷者枉受衆苦失於本樂
<lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R055" n="0040a13"/>故起誓願永期與拔觀境發心正當其次先慈次
<lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R055" n="0040a14"/>悲者文有四釋今從語便及以本懷不從用次及
<lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R055" n="0040a15"/>以行人故結示云今從前義。</p>
<lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R055" n="0040a16"/><p xml:id="pX35p0031a1901">三福慧中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R055" n="0040a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031a2001">三福慧者初則人法相成此據其信次則慈悲與拔
<lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R055" n="0040a18"/>者此明其願欲滿此願必須修行修行不出福慧慧
<lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R055" n="0040b01"/>卽般若福卽五度互相資導以行塡願事理圓足若
<lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R055" n="0040b02"/>智慧增明則大悲誓滿拔苦義成若福德深厚則大
<lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R055" n="0040b03"/>慈誓滿與樂義成故福慧居三也復次言說爲便先
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0031b" n="0031b"/>
<lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R055" n="0040b04"/>福後慧若化他本意先欲實慧利益如其不堪方示
<lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R055" n="0040b05"/>福德又資故先福導故先慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R055" n="0040b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031b0301">人法據信者願行之前人觀圓法止且成信依乎
<lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R055" n="0040b07"/>忍樂立其四弘若匪行山莫塡願海行卽福慧義
<lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R055" n="0040b08"/>當六度五資於慧慧導於五其猶目足不可互闕
<lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R055" n="0040b09"/>五除事障慧消理惑此二功圓則悟理得事矣是
<lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R055" n="0040b10"/>知福慧成前慈悲之心起後與拔之用先福次慧
<lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R055" n="0040b11"/>亦從語便不據本懷若論資導復何先後。</p>
<lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R055" n="0040b12"/><p xml:id="pX35p0031b0901">四眞應者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R055" n="0040b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031b1001">四眞應者若智慧轉明則契於法性法性卽實相名
<lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R055" n="0040b14"/>爲法身法身旣顯能從眞起應眞顯應起只由福慧
<lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R055" n="0040b15"/>開發故次第四也又若就方便化物先用應後用眞
<lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R055" n="0040b16"/>今從前義爲次第也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R055" n="0040b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031b1401">信願福慧皆在於因因能尅果故成眞應福資於
<lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R055" n="0040b18"/>慧顯出眞身慧導於福顯出應用眞應次者若就
<lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R055" n="0041a01"/>漸化先示應身接其小器後令入實方示眞身亦
<lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R055" n="0041a02"/>可先頓次漸則眞前應後今不從設化但就眞顯
<lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R055" n="0041a03"/>應起而立其次故云從前亦是語便。</p>
<lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R055" n="0041a04"/><p xml:id="pX35p0031b1901">五藥珠者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R055" n="0041a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031b2001">五明藥珠二身者先明眞應直語證得未涉利人今
<lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R055" n="0041a06"/>明兩身俱能益物眞身破取相諭如藥應身對萬機
<lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R055" n="0041a07"/>類於珠就兩字明次第者與慈悲相似也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R055" n="0041a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031b2301">福慧二行顯發眞應故云直語證得未涉利人今
<lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R055" n="0041a09"/>明藥珠則示兩身益物相也眞身冥理見則三惑
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0031c" n="0031c"/>
<lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R055" n="0041a10"/>皆消卽差病益也應身赴物感則衆善普會卽雨
<lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R055" n="0041a11"/>寶益也言眞破取相者旣以三智冥理爲眞豈但
<lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R055" n="0041a12"/>能破見思取相應知見思取生死相塵沙取涅槃
<lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R055" n="0041a13"/>相無明取二邊相若次不次俱有其義藥珠次中
<lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R055" n="0041a14"/>與慈悲相似者藥卽同悲珠可類慈彼有四義定
<lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R055" n="0041a15"/>乎先後言說本懷卽先慈次悲從用就機則先拔
<lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R055" n="0041a16"/>後與今之次第似彼後二。</p>
<lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R055" n="0041a17"/><p xml:id="pX35p0031c0801">六冥顯者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R055" n="0041a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031c0901">六明冥顯者前明二身道理卽能顯益今辯被緣得
<lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R055" n="0041b01"/>冥益或得顯益故次二身後明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R055" n="0041b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031c1101">前明二身破惑如藥對機如珠機旣破惑則顯見
<lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R055" n="0041b03"/>眞身故云二身卽能顯益今辨二身常普被物有
<lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R055" n="0041b04"/>見知者俱名顯益不見知者稱爲冥益如是說者
<lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R055" n="0041b05"/>方盡聖人益物之相二益先後不可定判亦從語
<lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R055" n="0041b06"/>便故云冥顯此旣易解故不言也。</p>
<lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R055" n="0041b07"/><p xml:id="pX35p0031c1601">七權實中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R055" n="0041b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0031c1701">七明權實者前緣得益何意不同良由權巧無方赴
<lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R055" n="0041b09"/>機允當不失其宜二智之力故以此爲次也先權後
<lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R055" n="0041b10"/>實者此就淺深爲次也若依文者先以實益次以權
<lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R055" n="0041b11"/>度此隨物爲次若就佛本意先只爲一大事因緣先
<lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R055" n="0041b12"/>顯實益衆生未堪後用權度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R055" n="0041b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0031c2201">前緣不同者蓋所被之機根性差別也權巧無方
<lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R055" n="0041b14"/>者卽能鑑之智無定方所也或冥或顯破惡生善
<lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R055" n="0041b15"/>深淺不同廣狹有異皆由二智逗會無差故於益
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R055" n="0041b16"/>後須論權實二智前後雖有三義且據淺深爲次
<lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R055" n="0041b17"/>八本迹中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R055" n="0041b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032a0301">八明本迹者雖復益物權實之巧而巧有優降必是
<lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R055" n="0042a01"/>上中下智本迹之殊權實略而且橫今欲細判高下
<lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R055" n="0042a02"/>以明次位若其本高所作權實之迹則妙是故次總
<lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R055" n="0042a03"/>略之後辯其細妙之能也非木無以垂迹故先明木
<lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R055" n="0042a04"/>非迹無以顯本應先迹也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R055" n="0042a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032a0801">巧有優降者謂智有高下也上中下者以妙覺爲
<lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R055" n="0042a06"/>上等覺爲中降此爲下前權實鑑機必須雙用故
<lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R055" n="0042a07"/>云橫也今本迹約位旣論高下人必從本方乃垂
<lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R055" n="0042a08"/>迹故云豎也二法前後可見。</p>
<lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R055" n="0042a09"/><p xml:id="pX35p0032a1201">九緣了二初指前順論自他。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R055" n="0042a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032a1301">九明了因緣因者上來行人發心修行從因尅果化
<lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R055" n="0042a11"/>他利物深淺不同從人法至眞應是自行次第藥珠
<lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R055" n="0042a12"/>至本迹是化他次第此乃順論未是却討根木。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R055" n="0042a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032a1601">如上八雙從微至著皆是順論仍未分配今挹流
<lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R055" n="0042a14"/>尋源須明性德而爲諸法生起之本。</p>
<lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R055" n="0042a15"/><p xml:id="pX35p0032a1801">二明今却討種子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R055" n="0042a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032a1901">今原其性德種子若觀智之人悲心誓願智慧莊嚴
<lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R055" n="0042a17"/>顯出眞身皆是了因爲種子若是普門之法慈心誓
<lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R055" n="0042a18"/>願福德莊嚴顯出應身者皆是緣因爲種子故次第
<lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R055" n="0042b01"/>九也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R055" n="0042b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032a2301">則逆推眞身智慧悲誓觀智之人元以性德了因
<lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R055" n="0042b03"/>爲種若應身福德慈誓普門之法元以性德緣因
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0032b" n="0032b"/>
<lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R055" n="0042b04"/>爲種自行旣然以例化他本證實智冥益藥王屬
<lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R055" n="0042b05"/>乎了種迹化權智顯益珠王功歸緣種乃以順論
<lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R055" n="0042b06"/>却討爲次。</p>
<lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R055" n="0042b07"/><p xml:id="pX35p0032b0401">十次緣了論智斷者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R055" n="0042b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b0501">十明智斷者前明緣了是却討因源今明智斷是順
<lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R055" n="0042b09"/>論究竟始則起自了因終則菩提大智始則起自緣
<lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R055" n="0042b10"/>因終則涅槃斷德若入涅槃衆行休息故居第十也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R055" n="0042b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032b0801">前旣逆推盡乎因德之始今更順說至於果德之
<lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R055" n="0042b12"/>終卽以始終而爲其次過荼無字故十後不論矣
<lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R055" n="0042b13"/>二二約下明敎次第二初牒章立門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R055" n="0042b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b1101">二約諸敎明次第者又爲通別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R055" n="0042b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032b1201">二通義下依門釋義二初通者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R055" n="0042b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b1301">通義可解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R055" n="0042b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032b1401">五時四敎各可論十隨法義立不可深窮且如三
<lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R055" n="0042b18"/>藏立十雙者人法則攬陰成人諦緣度法慈悲則
<lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R055" n="0043a01"/>聲聞法緣菩薩生緣福慧則聲聞三學菩薩六度
<lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R055" n="0043a02"/>眞應則五分法身作意通應藥珠則治四住病雨
<lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R055" n="0043a03"/>三乘寶冥顯則衆生獲益有見聞不見聞權實則
<lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R055" n="0043a04"/>稱眞之實隨情之權本迹則自證之本示現爲迹
<lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R055" n="0043a05"/>緣了則一句了因微善緣種智斷則聲聞四果菩
<lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R055" n="0043a06"/>薩頓成三藏尙備通別可知。</p>
<lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R055" n="0043a07"/><p xml:id="pX35p0032b2201">二別今下別二初五味二初釋五初乳二初明具
<lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R055" n="0043a08"/>前六義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R055" n="0043a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032b2401">別今當說如華嚴頓敎敎名大方廣佛華嚴依題初
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0032c" n="0032c"/>
<lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R055" n="0043a10"/>明人法此人秉法必具慈悲菩薩修因居然福慧旣
<lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R055" n="0043a11"/>入地位必證眞應旣能利物則辯藥珠物得其益有
<lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R055" n="0043a12"/>冥有顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R055" n="0043a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c0401">乳卽部頓故指華嚴六字別題具法人喩大方廣
<lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R055" n="0043a14"/>法也佛是舍那果人也華嚴喩諸地因華嚴果德
<lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R055" n="0043a15"/>也只就一題<anchor xml:id="nkr_note_add_0032c0601" n="0032c0601"/><anchor xml:id="beg0032c0601" n="0032c0601"/>已<anchor xml:id="end0032c0601"/>含六義以慈悲乃至眞應不出自
<lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R055" n="0043a16"/>行因果藥珠冥顯只是化他能所卽就中道別論
<lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R055" n="0043a17"/>六義也。</p>
<lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R055" n="0043a18"/><p xml:id="pX35p0032c0901">二而未下明闕後四義二初明通別二初明無別。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R055" n="0043b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c1001">而未得別論權實本迹緣了智斷者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R055" n="0043b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c1101">二通義下許有通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R055" n="0043b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c1201">通義則有別意則無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R055" n="0043b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c1301">若以別圓對權實體用論本迹微因之緣了大覺
<lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R055" n="0043b05"/>之智斷亦有理存焉。</p>
<lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R055" n="0043b06"/><p xml:id="pX35p0032c1501">二何故下明闕具二初約化始明闕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R055" n="0043b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c1601">何故爾佛一期化物明於頓漸頓敎雖說漸敎未彰
<lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R055" n="0043b08"/>故不明四意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R055" n="0043b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0032c1801">權實等四說出世意示久遠成却討三因終歸祕
<lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R055" n="0043b10"/>藏初成設敎別接大機旣匪終窮故闕斯意。</p>
<lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R055" n="0043b11"/><p xml:id="pX35p0032c2001">二所以下對具明闕二初對法華。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R055" n="0043b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0032c2101">所以不明者彼經明小隔於大如聾如瘂覆於此權
<lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R055" n="0043b13"/>未顯其實故云久默斯要不務速說故言無權實也
<lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R055" n="0043b14"/>言無本迹者彼經未發王宮生身之迹寂滅道場法
<lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R055" n="0043b15"/>身之迹未彈指謦欬發久遠所得生法二身之本故
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R055" n="0043b16"/>言無本迹。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R055" n="0043b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033a0201">言小隔於大者傳經三十七云時舍利弗祗園林
<lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R055" n="0043b18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>出不見如來自在莊嚴變化及生意念亦不樂說
<lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R055" n="0044a01"/>不能讚歎以聲聞人出三界故此卽如聾如瘂之
<lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R055" n="0044a02"/>文也以未說爲實施權開權顯實故也言無本迹
<lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R055" n="0044a03"/>者華嚴初云於<name role="" type="person">菩提道場</name>始成正覺今法華云一
<lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R055" n="0044a04"/>切世間天人阿修羅皆謂今釋迦牟尼佛出釋氏
<lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R055" n="0044a05"/>宮去<name role="" type="person">伽耶城</name>不遠坐於道場得三菩提然我實成
<lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R055" n="0044a06"/>佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a0901" n="0033a0901"/><anchor xml:id="beg0033a0901" n="0033a0901"/>已<anchor xml:id="end0033a0901"/>來無量無邊百千萬億那由他劫斯是華嚴
<lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R055" n="0044a07"/>被廢之文也言彈指謦欬者如神力品釋迦牟尼
<lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R055" n="0044a08"/>與分身諸佛出廣長舌相上至梵世一切毛孔放
<lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R055" n="0044a09"/>無量光皆悉徧照十方世界滿百千歲然後還攝
<lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R055" n="0044a10"/>舌相一時謦欬俱共彈指是二音聲徧至十方諸
<lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R055" n="0044a11"/>佛世界地皆六種震動乃至佛吿地涌諸菩薩汝
<lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R055" n="0044a12"/>等於如來滅後應一心受持讀誦解說書寫如說
<lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R055" n="0044a13"/>修行等此乃本門爲囑累地涌菩薩通經現斯神
<lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R055" n="0044a14"/>力也疏云謦欬者通暢之相彈指者隨喜也蓋表
<lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R055" n="0044a15"/>如來遠本之意<anchor xml:id="nkr_note_add_0033a1801" n="0033a1801"/><anchor xml:id="beg0033a1801" n="0033a1801"/>已<anchor xml:id="end0033a1801"/>獲通暢隨喜菩薩聞於遠本增
<lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R055" n="0044a16"/>道損生也。</p>
<lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R055" n="0044a17"/><p xml:id="pX35p0033a2001">二言無下對涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R055" n="0044a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033a2101">言無緣了智斷者不明小乘根性及有心之者本自
<lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R055" n="0044b01"/>有當住之因當剋智斷菩提本果故言無也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R055" n="0044b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033a2301">言不明小乘根性等者不如涅槃明二乘之人及
<lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R055" n="0044b03"/>一切衆生皆有佛性悉當作佛故闕後二雙。</p>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0033b" n="0033b"/>
<lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R055" n="0044b04"/><p xml:id="pX35p0033b0101">二次約下酪二初大師明闕具二初正明闕具。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R055" n="0044b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b0201">次約三藏敎但明人法慈悲福慧三義無眞應等七
<lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R055" n="0044b06"/>種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R055" n="0044b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b0401">二何故下明闕具所以。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R055" n="0044b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b0501">何故爾二乘敎中但明<g ref="#CB01926">灰</g>身滅智那得從眞起應旣
<lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R055" n="0044b09"/>無眞應將何益物。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R055" n="0044b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b0701">言二乘敎者以三藏菩薩果同二乘如大論中通
<lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R055" n="0044b11"/>指阿含爲聲聞經耳此敎不談妙有之眞故身智
<lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R055" n="0044b12"/>滅不能起應旣無眞應豈有藥珠等邪。</p>
<lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R055" n="0044b13"/><p xml:id="pX35p0033b1001">二私難下章安私料簡二初正料簡二初難者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R055" n="0044b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b1101">私難通論備十別語但三此三若約眞諦則隨通義
<lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R055" n="0044b15"/>乃具十意何止但三若言是別別應約中道旣得有
<lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R055" n="0044b16"/>中道人法三種何意無七。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R055" n="0044b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b1401">恐人不了大師立今通別之義故設茲難作說示
<lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R055" n="0044b18"/>之由乃約眞中設通別難由此二是通別理故。</p>
<lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R055" n="0045a01"/><p xml:id="pX35p0033b1601">二私答下釋者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R055" n="0045a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033b1701">私答通論十意此約三乘別語三科的據菩薩三藏
<lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R055" n="0045a03"/>菩薩得有慈悲福慧伏惑之義旣伏而不斷故無眞
<lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R055" n="0045a04"/>應七法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R055" n="0045a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033b2001">不以眞諦通對中道別蓋約三乘通對菩薩別若
<lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R055" n="0045a06"/>三藏三乘從因至果可就眞諦通論十義今釋觀
<lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R055" n="0045a07"/>音須在因位此敎菩薩因中唯有求佛人法四誓
<lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R055" n="0045a08"/>慈悲六度福慧伏惑未斷故不得論眞應等七豈
<lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R055" n="0045a09"/>唯無於中道之七亦乃未有眞諦之七。</p>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0033c" n="0033c"/>
<lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R055" n="0045a10"/><p xml:id="pX35p0033c0101">二師云下指師意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R055" n="0045a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c0201">師云齊敎止三。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R055" n="0045a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c0301">只齊三藏別論菩薩前之三義異於二乘不就中
<lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R055" n="0045a13"/>道別論三義。</p>
<lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R055" n="0045a14"/><p xml:id="pX35p0033c0501">三生酥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R055" n="0045a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c0601">若約方等敎對小明大得有中道大乘人法至冥顯
<lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R055" n="0045a16"/>兩益等六意然猶帶方便調熟衆生故不得說權實
<lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R055" n="0045a17"/>等四意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R055" n="0045a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c0901">部雖四敎今對偏小明圓中道人法等六未開權
<lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R055" n="0045b01"/>迹及却討等故無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>別四。</p>
<lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R055" n="0045b02"/><p xml:id="pX35p0033c1101">四熟酥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R055" n="0045b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c1201">若明般若敎雖未會小乘之人<anchor xml:id="nkr_note_add_0033c1201" n="0033c1201"/><anchor xml:id="beg0033c1201" n="0033c1201"/>已<anchor xml:id="end0033c1201"/>會小法皆是摩訶
<lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R055" n="0045b04"/>衍但明人法等六意亦帶方便未明權實等也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R055" n="0045b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c1401">雖會小法未開小人同前二部但明六意。</p>
<lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R055" n="0045b06"/><p xml:id="pX35p0033c1501">五若約下醍醐二初法華二初明部彰八意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R055" n="0045b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0033c1601">若約法華敎則會小乘之人汝實我子我實汝父汝
<lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R055" n="0045b08"/>等所行是菩薩道開權顯實發本顯迹了義決定不
<lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R055" n="0045b09"/>相疑難故知法華得明中道人法至本迹八意前諸
<lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R055" n="0045b10"/>敎所不明法華方說故云未曾向人說如此事今所
<lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R055" n="0045b11"/>說者卽是今當爲汝說最實事也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R055" n="0045b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0033c2101">六雖同前不無小異前是隔偏之圓此乃開麤之
<lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R055" n="0045b13"/>妙故人理敎行咸會一乘權實本迹唯彰此典若
<lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R055" n="0045b14"/>約自他及以偏圓論權實者前部非無今所論者
<lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R055" n="0045b15"/>爲實施權開權顯實會權歸實廢權立實此之權
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R055" n="0045b16"/>實餘部永無若理事理敎敎行體用四重本迹不
<lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R055" n="0045b17"/>獨今經諸部容有若塵點劫前最初成佛而爲實
<lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R055" n="0045b18"/>本中間今日示現成佛皆爲權迹是名權實本迹
<lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R055" n="0046a01"/>本門開竟此身卽本迹門<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0401" n="0034a0401"/><anchor xml:id="beg0034a0401" n="0034a0401"/>已<anchor xml:id="end0034a0401"/>說及諸部談皆名爲
<lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R055" n="0046a02"/>迹是名今<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0501" n="0034a0501"/><anchor xml:id="beg0034a0501" n="0034a0501"/>已<anchor xml:id="end0034a0501"/>本迹此之二重諸經絕議故云諸敎
<lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R055" n="0046a03"/>不明法華方說。</p>
<lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R055" n="0046a04"/><p xml:id="pX35p0034a0701">二三世下明化滿一期。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R055" n="0046a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034a0801">三世諸佛調熟衆生大事因緣究<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0801" n="0034a0801"/><anchor xml:id="beg0034a0801" n="0034a0801"/>竟<anchor xml:id="end0034a0801"/>圓滿備在法華
<lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R055" n="0046a06"/>故二萬燈明但說法華息化入滅迦葉如來亦復如
<lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R055" n="0046a07"/>是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R055" n="0046a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034a1101">方便品中五佛章內皆先施方便後顯種智方便
<lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R055" n="0046a09"/>卽四時三敎種智是法華一乘是知諸佛化終此
<lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R055" n="0046a10"/>典燈明迦葉出於淨土故至法華卽入滅度今佛
<lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R055" n="0046a11"/>釋迦現於穢土故說涅槃以爲贖命。</p>
<lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R055" n="0046a12"/><p xml:id="pX35p0034a1501">二若約下涅槃二初明攝機罄盡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R055" n="0046a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034a1601">若約涅槃卽有二種所謂利鈍如身子之流皆於法
<lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R055" n="0046a14"/>華悟入八義具足不待涅槃若鈍根弟子於法華未
<lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R055" n="0046a15"/>悟者最爲此人却討源由廣說緣了明三佛性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R055" n="0046a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034a1901">漸化<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1901" n="0034a1901"/><anchor xml:id="beg0034a1901" n="0034a1901"/>已<anchor xml:id="end0034a1901"/>來法華入者望前<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a1902" n="0034a1902"/><anchor xml:id="beg0034a1902" n="0034a1902"/>已<anchor xml:id="end0034a1902"/>鈍復有未入待至涅
<lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R055" n="0046a17"/>槃法華猶利然法華破大陣涅槃收殘黨法華爲
<lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R055" n="0046a18"/>刈穫涅槃是捃拾大化之功在乎靈鷲餘機未盡
<lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R055" n="0046b01"/>故至雙林極鈍旣昧法華八義須爲此人委明佛
<lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R055" n="0046b02"/>性一代之機終窮於此。</p>
<lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R055" n="0046b03"/><p xml:id="pX35p0034a2401">二若論下明示法無遺。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0034b" n="0034b"/>
<lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R055" n="0046b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034b0101">若論性德了因種子修得卽成般若究竟卽成智德
<lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R055" n="0046b05"/>菩提性德緣因種子修得成解脫斷德涅槃若性德
<lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R055" n="0046b06"/>非緣非了卽是正因若修得成就則是不縱不橫三
<lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R055" n="0046b07"/>點法身故知涅槃所明却說八法之始終成智斷十
<lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R055" n="0046b08"/>義具足。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R055" n="0046b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034b0601">涅槃旣攝鈍機故始窮本性終顯極果十義整足
<lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R055" n="0046b10"/>故以性三起於修三旣修性各三則因果不二雙
<lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R055" n="0046b11"/>非緣了卽是中道正因之體而此正體必具雙照
<lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R055" n="0046b12"/>之德故至修成三點法身也例知緣了亦各具三
<lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R055" n="0046b13"/>修德須云三點般若三點解脫等也當知今文爲
<lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R055" n="0046b14"/>順經題人法二義故立十門始終皆二二卽不二
<lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R055" n="0046b15"/>中在其中數有虧盈法無增減故止觀云首楞嚴
<lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R055" n="0046b16"/>偏擧一法具一切法亦不減少名祕密藏乃至涅
<lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R055" n="0046b17"/>槃三法具足法亦不多亦名祕密藏蓋諸經赴緣
<lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R055" n="0046b18"/>不同故也。</p>
<lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R055" n="0047a01"/><p xml:id="pX35p0034b1601">二此歷下結中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R055" n="0047a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034b1701">此歷五味論十法次第。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R055" n="0047a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034b1801">云此歷五味論十法次第者問前約觀明十法自
<lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R055" n="0047a04"/>行化他原始要終實成次第生起不亂今歷五味
<lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R055" n="0047a05"/>但明諸部具法多少何名次第生起耶答前約觀
<lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R055" n="0047a06"/>中正論修證次第今約敎中乃論用與次第明其
<lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R055" n="0047a07"/>十法隨於部味次第被機前之四味但三但六後
<lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R055" n="0047a08"/>至醍醐具八具十豈非用與次第邪應知前明諸
<lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R055" n="0047a09"/>敎觀法次第今明觀法隨敎次第雖乃約修約用
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0034c" n="0034c"/>
<lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R055" n="0047a10"/>不同而皆得名十法次第也。</p>
<lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R055" n="0047a11"/><p xml:id="pX35p0034c0201">二約四下四敎者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R055" n="0047a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034c0301">約四敎則可解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R055" n="0047a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034c0401">通論則隨眞隨中各有十雙若別論者三藏別就
<lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R055" n="0047a14"/>菩薩唯有人法慈悲福慧三雙以未斷惑故無眞
<lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R055" n="0047a15"/>應等義具如前說例此通敎亦就菩薩而可別論
<lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R055" n="0047a16"/>眞諦六雙以第七地去誓扶餘習神通託生雙流
<lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R055" n="0047a17"/>化物得有眞應藥珠冥顯之義二乘無此故名爲
<lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R055" n="0047a18"/>別若其別敎行雖次第而可就中明乎六義凡三
<lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R055" n="0047b01"/>聖三其相可見法華前圓亦只有六涅槃四數皆
<lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R055" n="0047b02"/>知十雙然約重絕不無進不前歷五味<anchor xml:id="nkr_note_add_0034c1101" n="0034c1101"/><anchor xml:id="beg0034c1101" n="0034c1101"/>已<anchor xml:id="end0034c1101"/>含敎義
<lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R055" n="0047b03"/>故云可解。</p>
<lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R055" n="0047b04"/><p xml:id="pX35p0034c1301">三故知下結歎兩意二初結歎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R055" n="0047b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0034c1401">故知十法收束觀敎結撮始終商略大意何觀而不
<lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R055" n="0047b06"/>攝何敎而不收意氣宏遠義味深<g ref="#CB15035">䆳</g>前後有次第麤
<lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R055" n="0047b07"/>細不相違以釋生起意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R055" n="0047b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0034c1701">觀論此十則因有願行果有力能敎論此十則論
<lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R055" n="0047b09"/>法有始終被機盡利鈍故稟敎修觀者何莫由斯
<lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R055" n="0047b10"/>道也商略猶較量也以此十義較量一代敎觀攝
<lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R055" n="0047b11"/>無不盡該修德之極故云意氣宏遠徹性德之本
<lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R055" n="0047b12"/>故云義味深邃又橫收四敎故云宏遠豎攝五味
<lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R055" n="0047b13"/>故云深邃人法至眞應自行之前後藥珠至本迹
<lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R055" n="0047b14"/>化他之前後緣了與智斷修性之前後三義爲麤
<lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R055" n="0047b15"/>六義爲細乃至八義猶麤十義最細此就略廣以
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R055" n="0047b16"/>辯麤細若以麤妙釋麤細者諸味純雜可以意得
<lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R055" n="0047b17"/>二問法下料簡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R055" n="0047b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035a0301">問法華前敎同有六意云何爲異答華嚴六意於利
<lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R055" n="0048a01"/>人成醍醐於鈍人成乳三藏中三意於利人密去於
<lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R055" n="0048a02"/>鈍人成酪方等六意於利人成醍醐於鈍人成生酥
<lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R055" n="0048a03"/>般若六意約利人成醍<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a0601" n="0035a0601"/><anchor xml:id="beg0035a0601" n="0035a0601"/>醐<anchor xml:id="end0035a0601"/>於鈍人成熟酥若法華八
<lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R055" n="0048a04"/>意於鈍人成醍醐。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R055" n="0048a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035a0801">問意者法華之前別論華嚴方等般若同有六義
<lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R055" n="0048a06"/>有異意否雖問三味六意同異答中委出酪味中
<lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R055" n="0048a07"/>三及醍醐八以五味中根有利鈍利人部部得入
<lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R055" n="0048a08"/>醍醐鈍者隨味次第轉改故華嚴六義高山王機
<lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R055" n="0048a09"/>卽入地住窮子迷悶見思全在三藏但小故無顯
<lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R055" n="0048a10"/>露得大益者若八萬諸天獲無生忍故云密去二
<lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R055" n="0048a11"/>乘之人方破見思故但成酪方等中六有褒有貶
<lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R055" n="0048a12"/>利者聞褒卽得圓益小人被貶冥入通門般若中
<lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R055" n="0048a13"/>六意在淘汰利聞圓空得不共益聲聞轉敎密破
<lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R055" n="0048a14"/>塵沙法華八意調機<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1701" n="0035a1701"/><anchor xml:id="beg0035a1701" n="0035a1701"/>已<anchor xml:id="end0035a1701"/>熟開彼權門卽示實理復
<lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R055" n="0048a15"/>廢近迹令見本身鈍人皆得一乘利者復增聖道
<lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R055" n="0048a16"/>涅槃同味故略不言但爲捃拾具說十雙於極鈍
<lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R055" n="0048a17"/>根亦獲常益故知四味雖談圓頓機悟淺深至第
<lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R055" n="0048a18"/>五時益無差降不稟山門焉知一化機敎之相。</p>
<lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R055" n="0048b01"/><p xml:id="pX35p0035a2201">第三解釋三初略標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R055" n="0048b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035a2301">第三解釋者。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R055" n="0048b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035a2401">二人卽下廣釋十初人法三初立。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0035b" n="0035b"/>
<lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R055" n="0048b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035b0101">人卽假名所成之人也法卽五陰能成之法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R055" n="0048b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035b0201">所言人者陰中主宰也略論四名所謂我人衆生
<lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R055" n="0048b06"/>壽者具論十六卽於四上加其十二謂命者生者
<lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R055" n="0048b07"/>養育者衆數作者使作者起者使起者受者使受
<lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R055" n="0048b08"/>者知者見者言假名者自無實體但藉五陰和合
<lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R055" n="0048b09"/>而成如攬五指假名爲拳是則拳由指得指非拳
<lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R055" n="0048b10"/>成拳如於人指如於法能成是實所成是假此之
<lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R055" n="0048b11"/>假實就大小敎辯常無常小明人法終歸無常大
<lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R055" n="0048b12"/>說假實究竟常住如藏通敎始從凡地至有餘涅
<lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R055" n="0048b13"/>槃皆有假實若入無餘身智旣亡假人安寄若別
<lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R055" n="0048b14"/>圓敎三惑二死盡淨之時人之與法常住自在假
<lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R055" n="0048b15"/>人是尊極衆生實法名常住五陰以要言之若云
<lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R055" n="0048b16"/>惑盡人法永無斯是小乘亦稱權敎若言惑盡人
<lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R055" n="0048b17"/>法不滅斯是大乘亦稱實敎凡言別圓初後知常
<lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R055" n="0048b18"/>蓋知人法不可<g ref="#CB01926">灰</g>斷藏通反是故曰不知又復應
<lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R055" n="0049a01"/>知假人之號多從依正實法而立如世人稱謂或
<lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R055" n="0049a02"/>從形貌或從德業卽正報實法立名也或從住處
<lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R055" n="0049a03"/>或從統攝卽依報實法立名也今觀世音爲假名
<lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R055" n="0049a04"/>者觀是觀智世音是境此是自他正報豈非實法
<lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R055" n="0049a05"/>但以名爲觀世音菩薩故判屬人普門旣是此人
<lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R055" n="0049a06"/>所乘故判屬法若云普門法王子觀世音者卽須
<lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R055" n="0049a07"/>却判普門屬人觀音屬法蓋由今品以觀智目人
<lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R055" n="0049a08"/>是故釋義皆用智慧而對人也須知觀智體是實
<lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R055" n="0049a09"/>法旣以觀智目人則九雙中悲慧眞藥冥實本了
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0035c" n="0035c"/>
<lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R055" n="0049a10"/>智皆是實法目其假人於今知<anchor xml:id="nkr_note_add_0035c0101" n="0035c0101"/><anchor xml:id="beg0035c0101" n="0035c0101"/>已<anchor xml:id="end0035c0101"/>釋下諸文則皆
<lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R055" n="0049a11"/>可見。</p>
<lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R055" n="0049a12"/><p xml:id="pX35p0035c0301">二此之下釋二初總示二初示通凡聖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R055" n="0049a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c0401">此之人法通於凡聖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R055" n="0049a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c0501">雖漏無漏偏圓因果優劣不同而其假實終無暫
<lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R055" n="0049a15"/>闕。</p>
<lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R055" n="0049a16"/><p xml:id="pX35p0035c0701">二若色下各明假實二初凡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R055" n="0049a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c0801">若色受想行識是凡鄙法攬此法能成生死之人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R055" n="0049a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c0901">庸常曰凡弊惡曰鄙卽六道五陰唯成分段生死
<lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R055" n="0049b01"/>人也。</p>
<lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R055" n="0049b02"/><p xml:id="pX35p0035c1101">二戒定下聖二初示相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R055" n="0049b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c1201">戒定慧解脫解脫知見是出世法攬此成出世聖人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R055" n="0049b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c1301">旣革凡成聖卽轉五陰而爲五分三乘四敎雖權
<lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R055" n="0049b05"/>實異皆能轉陰而爲法身隨位攬法成其假人。</p>
<lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R055" n="0049b06"/><p xml:id="pX35p0035c1501">二故大下引證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R055" n="0049b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c1601">故大論云衆生無上者佛是法無上者涅槃是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R055" n="0049b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0035c1701">妙覺極位人法二執究竟盡處假名一千皆成四
<lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R055" n="0049b09"/>德名無上衆生依陰二千一一四德名無上實法
<lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R055" n="0049b10"/>故偏小及圓因位無非本性無上人法但二執未
<lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R055" n="0049b11"/>盡而其修得不名無上耳。</p>
<lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R055" n="0049b12"/><p xml:id="pX35p0035c2101">二雖通下委釋二初凡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R055" n="0049b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0035c2201">雖通凡聖不無差別上中下惡卽成三途之人法上
<lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R055" n="0049b14"/>中下善卽成三善道之人法故有六趣階差若更細
<lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R055" n="0049b15"/>論百千萬品。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R055" n="0049b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036a0101">善惡爲因人法是果各論三品此約總示其中別
<lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R055" n="0049b17"/>業交互感果非算數可及。</p>
<lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R055" n="0049b18"/><p xml:id="pX35p0036a0301">二聖人下聖性德人法何甞改變但以隨機敎門
<lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R055" n="0050a01"/>示觀致有小大共不共異故於聖中分別其相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>此
<lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R055" n="0050a02"/>二初小三初就有門釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R055" n="0050a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036a0601">聖人人法亦復不同若三藏有門觀衆生我人如龜
<lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R055" n="0050a04"/>毛兔角畢竟不可得但有五陰之法此卽人空法不
<lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R055" n="0050a05"/>空觀此法無常生滅不住發生煖頂等位卽是攬方
<lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R055" n="0050a06"/>便之法成似道賢人若發眞成聖生方便有餘土攬
<lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R055" n="0050a07"/>法性色識等成彼土行人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R055" n="0050a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036a1101">卽毗曇中人法觀也言人空法不空者非全不破
<lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R055" n="0050a09"/>實法蓋此門觀行破假人時未破五陰且云不空
<lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R055" n="0050a10"/>以此二空前後觀故而前後相兩途不同若觀假
<lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R055" n="0050a11"/>人如兔角等惑落見諦卽於修道觀陰無常破彼
<lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R055" n="0050a12"/>思惑若其人執雖被窮逐見惑不破而更度入實
<lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R055" n="0050a13"/>法之中於陰生見卽須觀陰無常無我破此見惑
<lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R055" n="0050a14"/>故法空觀能破二惑乃於節節各有人法若見惑
<lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R055" n="0050a15"/>未伏卽有漏人法其能伏者卽方便人法發眞斷
<lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R055" n="0050a16"/>結及生有餘皆無漏人法然小敎中不說生處今
<lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R055" n="0050a17"/>約跨節故生界外如大論云出三界外有淨國土
<lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R055" n="0050a18"/>聲聞緣覺出生其中以大乘說身智不滅無漏業
<lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R055" n="0050b01"/>牽生彼五陰。</p>
<lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R055" n="0050b02"/><p xml:id="pX35p0036a2301">二若空下就空門釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R055" n="0050b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036a2401">若空門明有實法之體攬此實法得有假名之人觀
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0036b" n="0036b"/>
<lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R055" n="0050b04"/>三假浮虗會入空平煖頂卽攬方便法成似道賢人
<lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R055" n="0050b05"/>若發眞成無學生方便土攬法性五陰成彼土行人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R055" n="0050b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036b0301">卽成實中二空觀也攬陰成人不同有門陰中求
<lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R055" n="0050b07"/>我三假浮虗且異實法生滅人旣攬陰而有觀乃
<lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R055" n="0050b08"/>卽法觀人從始至終假實雙破言三假者謂因成
<lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R055" n="0050b09"/>相續相待名不殊大義歸小乘大觀三假生卽不
<lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R055" n="0050b10"/>生亦復無滅令觀三假因緣和合體性不堅大若
<lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R055" n="0050b11"/>空華此如雲靄由此觀故會入眞空平等之道。</p>
<lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R055" n="0050b12"/><p xml:id="pX35p0036b0901">三餘兩下例二門釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R055" n="0050b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036b1001">餘兩門人法例此可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R055" n="0050b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036b1101">亦有亦空門卽昆勒論之所申也非有非空門未
<lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R055" n="0050b15"/>見論來有人言犢子阿毗曇申此門意未可定用
<lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R055" n="0050b16"/>然假人不有四門是同唯論實法四相有異若毗
<lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R055" n="0050b17"/>曇明析色存於鄰虗成實析色破於鄰虗昆勒說
<lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R055" n="0050b18"/>色亦有亦無第四門意例應雙遣然此四門詮法
<lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R055" n="0051a01"/>雖殊諦理是一若不得意四門成諍故大論云若
<lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R055" n="0051a02"/>不得般若方便入阿毗曇卽墮有中入空門卽墮
<lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R055" n="0051a03"/>無中又大師云數存鄰虗論破鄰虗此與邪無相
<lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R055" n="0051a04"/>濫等若得意者色若麤若細總而觀之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>無常無我
<lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R055" n="0051a05"/>破於見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>愛得入空平雙亦雙非語似中道理只在
<lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R055" n="0051a06"/>空但能從容會入空理節節人法例前可知。</p>
<lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R055" n="0051a07"/><p xml:id="pX35p0036b2201">二摩訶下衍三初明體空通三敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R055" n="0051a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036b2301">摩訶衍中明人法者亦不言人空法不空亦不言體
<lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R055" n="0051a09"/>有假用但觀假名陰入等性本自空故大品云色性
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0036c" n="0036c"/>
<lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R055" n="0051a10"/>如我性我性如色性始從初心終于後心常觀人法
<lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R055" n="0051a11"/>俱空故大論云菩薩常觀涅槃行道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R055" n="0051a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0036c0301">不言人法空不空者異彼毗曇觀人空時未破實
<lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R055" n="0051a13"/>法不言體有假用者異彼成實攬實法體成假人
<lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R055" n="0051a14"/>用但觀人法本自不生今亦無滅色是五陰之首
<lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R055" n="0051a15"/>我是十六之初故各擧一以例其餘人法卽空故
<lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R055" n="0051a16"/>曰如也觀此二空始因終果若人若法不生不滅
<lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R055" n="0051a17"/>名爲涅槃常修此觀以行正道應知大品談空義
<lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R055" n="0051a18"/>含深淺何者若鈍根者謂但空有卽入偏空證其
<lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R055" n="0051b01"/>通理若利根人一聞於空知空二邊名見中空屬
<lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R055" n="0051b02"/>後二敎又此中空復分二種離邊而解此當別理
<lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R055" n="0051b03"/>卽邊而解乃屬圓理如來巧智善談於空能被三
<lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R055" n="0051b04"/>根斷證不等又復應知彼經空義雖通三敎今之
<lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R055" n="0051b05"/>人法非前二種唯用最後卽邊之空淨其二執成
<lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R055" n="0051b06"/>圓假實若不爾者非今人法。</p>
<lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R055" n="0051b07"/><p xml:id="pX35p0036c1601">二以觀下明緣了通別圓者前明二空未明緣了
<lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R055" n="0051b08"/>意雖在圓通人有分今約二空明二佛性故在圓
<lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R055" n="0051b09"/>別不涉通門今文旣以觀人法空明二因種一言
<lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R055" n="0051b10"/>於空須分二種若畢竟空觀於人法顯圓二因若
<lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R055" n="0051b11"/>次第空觀於人法卽別二因文以無上人法爲緣
<lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R055" n="0051b12"/>了種亦須善別百界假實爲佛涅槃斯爲圓觀若
<lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R055" n="0051b13"/>唯佛界故屬別也文意在圓別人有分釋此爲二
<lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R055" n="0051b14"/>初了因中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R055" n="0051b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0036c2401">以觀人空卽是了因種子者論云衆生無上者佛是
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R055" n="0051b16"/>佛者卽覺覺是智慧始覺人空終覺法空故知觀人
<lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R055" n="0051b17"/>空是了因種也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R055" n="0051b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037a0301">以觀人空卽了因種者大乘空觀蕩情顯德今經
<lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R055" n="0052a01"/>旣以智慧目人故人執空則智人顯況觀本空乃
<lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R055" n="0052a02"/>顯本智本智卽是性德了因故引論文果佛爲證
<lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R055" n="0052a03"/>則因果不二修性一如故知今文正明圓觀言始
<lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R055" n="0052a04"/>覺人空終覺法空者人是覺智不獨自空人執復
<lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R055" n="0052a05"/>能空於法執雖云始終非次第觀此由大乘觀性
<lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R055" n="0052a06"/>相二空破生法二執顯眞俗二諦觀雖不次說有
<lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R055" n="0052a07"/>始終故也如大本疏云眞諦卽法空俗諦卽生空
<lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R055" n="0052a08"/>俗假眞實輔行云若有性執世而非諦破性執<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1101" n="0037a1101"/><anchor xml:id="beg0037a1101" n="0037a1101"/>已<anchor xml:id="end0037a1101"/>
<lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R055" n="0052a09"/>乃名世諦故云世諦破性性執破<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1201" n="0037a1201"/><anchor xml:id="beg0037a1201" n="0037a1201"/>已<anchor xml:id="end0037a1201"/>但有名字名
<lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R055" n="0052a10"/>之爲假假卽是相爲空相故觀於法性觀理證眞
<lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R055" n="0052a11"/>名眞諦破相空非前後二諦同時爲辯性相前後
<lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R055" n="0052a12"/>說耳思之思之不見此意徒謂卽空<note place="inline">上皆輔行</note>此明覺
<lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R055" n="0052a13"/>智一念之中空人法執有始終義勿迷此語定判
<lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R055" n="0052a14"/>屬別說時非行時斯之謂也。</p>
<lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R055" n="0052a15"/><p xml:id="pX35p0037a1801">二緣因中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R055" n="0052a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037a1901">觀法空是緣因種者大論云法無上者涅槃是以生
<lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R055" n="0052a17"/>死陰斷涅槃陰興大經云因滅是色獲得常色乃至
<lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R055" n="0052a18"/>識亦如是大品云菩薩行般若時得無等等色無等
<lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R055" n="0052b01"/>等受想行識當知涅槃是無上法也攬此法成無上
<lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R055" n="0052b02"/>之衆生號之爲佛故知觀法空是緣因種也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R055" n="0052b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037a2401">觀法空卽緣因種者由覺智故法執旣亡五陰淸
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0037b" n="0037b"/>
<lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R055" n="0052b04"/>淨乃以淨陰而爲緣因況了本空乃陰本淨本淨
<lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R055" n="0052b05"/>之陰名性緣種故引大論大經極果法空及大品
<lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R055" n="0052b06"/>眞因法空以顯緣因相當知眞因極果旣十界圓
<lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R055" n="0052b07"/>融則百界五陰皆無上之法攬此等法稱之爲佛
<lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R055" n="0052b08"/>若以三千言之則衆生一千皆佛之假名陰土二
<lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R055" n="0052b09"/>千皆佛之實法故荆溪云三千果成咸稱常樂又
<lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R055" n="0052b10"/>云一佛成道法界無非此佛之依正修德旣爾性
<lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R055" n="0052b11"/>德本然問文中緣了竝云種者其義何耶答夫言
<lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R055" n="0052b12"/>種者凡有二義一敵對論種如三道是三德種二
<lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R055" n="0052b13"/>類例論種如緣了是智斷種性德法身爲修德法
<lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R055" n="0052b14"/>身種此二皆取能生之義也若以二空爲種卽類
<lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R055" n="0052b15"/>例義若以二執爲種卽敵對義今文旣云觀人法
<lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R055" n="0052b16"/>空卽緣了種是類非對若就覺智觀於二空爲二
<lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R055" n="0052b17"/>因種則取修二類於果二若就性德本自二空爲
<lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R055" n="0052b18"/>二因種則取理淨類於<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b1501" n="0037b1501"/><anchor xml:id="beg0037b1501" n="0037b1501"/>已<anchor xml:id="end0037b1501"/>淨故圓論性種有對有
<lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R055" n="0053a01"/>類別無對種學者審思圓敎反是學者思之。</p>
<lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R055" n="0053a02"/><p xml:id="pX35p0037b1701">三以觀下明卽離唯圓頓二初約六法示三因二
<lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R055" n="0053a03"/>初引經標卽離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R055" n="0053a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037b1901">以觀人法空卽識三種佛性故大經云衆生佛性不
<lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R055" n="0053a05"/>卽六法不離六法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R055" n="0053a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037b2101">衆生佛性者性德三因也六法者五陰神我也斯
<lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R055" n="0053a07"/>蓋本覺常寂常照常非寂照寂是緣因照是了因
<lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R055" n="0053a08"/>雙非是正因此三於六不卽不離乃不思議不生
<lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R055" n="0053a09"/>不滅之六法也立門旣妙故別初心不能造趣。</p>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0037c" n="0037c"/>
<lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R055" n="0053a10"/><p xml:id="pX35p0037c0101">二不卽下據理明卽離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R055" n="0053a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037c0201">不卽者此明正因佛性非陰非我非陰故非法非我
<lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R055" n="0053a12"/>故非人非人故非了非陰故非緣故言不卽六法也
<lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R055" n="0053a13"/>不離六法者不離衆生空而有了因不離陰空而有
<lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R055" n="0053a14"/>緣因故言不離六法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R055" n="0053a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0037c0601">正因不卽者正非寂照故不卽一切迷時不卽我
<lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R055" n="0053a16"/>陰人法解時不卽修中緣了良以始終無變改故
<lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R055" n="0053a17"/>也緣了不離者性德二因旣當而寂而照寂是百
<lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R055" n="0053a18"/>界實法照是百界假人此之假實能迷能解迷故
<lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R055" n="0053b01"/>擧體而爲一界假實卽非局而局是故二因不離
<lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R055" n="0053b02"/>六法若卽迷成解轉成修中緣了破於二執顯本
<lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R055" n="0053b03"/>寂照百界假實名爲二空卽非徧而徧故云不離
<lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R055" n="0053b04"/>衆生空而有了因不離陰空而有緣因結云不離
<lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R055" n="0053b05"/>六法者不動我陰而成二空故也只一覺性具三
<lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R055" n="0053b06"/>種德名爲三因卽三而一卽一而三非一非異不
<lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R055" n="0053b07"/>縱不橫欲彰祕藏絕乎思說故對六法言非卽離
<lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R055" n="0053b08"/>人見文中正因不卽緣了不離不達妙旨分對而
<lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R055" n="0053b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0037c1801" n="0037c1801"/><anchor xml:id="beg0037c1801" n="0037c1801"/>已<anchor xml:id="end0037c1801"/>應知一王一數一根一境隨迷隨解從因至果
<lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R055" n="0053b10"/>但趣擧一皆名佛性不可謂是不可謂非故云不
<lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R055" n="0053b11"/>卽六法不離六法亦名一念卽空假中中故不卽
<lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R055" n="0053b12"/>空假故不離義非異途故此觀唯屬圓敎。</p>
<lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R055" n="0053b13"/><p xml:id="pX35p0037c2201">二佛從下約三性明分證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R055" n="0053b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0037c2301">佛從初發心觀人法空修三佛性歷六卽位成六卽
<lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R055" n="0053b15"/>人法今觀世音未是究竟之人法卽是分證之人法。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R055" n="0053b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a0101">言佛從者欲對觀音明分滿故佛於三性六卽究
<lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R055" n="0053b17"/>滿良由初心能以三觀觀於六法應知三性卽是
<lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R055" n="0053b18"/>性中三德三觀初發心時須於性三起於修三六
<lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R055" n="0054a01"/>位雖殊三性無別是則六卽皆是無上人法故下
<lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R055" n="0054a02"/>結云二番問答是分釋無上人法也。</p>
<lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R055" n="0054a03"/><p xml:id="pX35p0038a0601">三前一下結文有二初結指經文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R055" n="0054a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a0701">前一番問答是分釋無上之人稱觀世音後一番問
<lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R055" n="0054a05"/>答分釋攬無上之法故稱普門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R055" n="0054a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a0901">二當知下結歸題目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R055" n="0054a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a1001">當知人法因緣故故名觀世音普門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R055" n="0054a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a1101">可見。</p>
<lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R055" n="0054a09"/><p xml:id="pX35p0038a1201">二慈悲三初標示。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R055" n="0054a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a1301">二釋慈悲者悲名愍傷慈名愛念愍故拔苦念故與
<lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R055" n="0054a11"/>樂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R055" n="0054a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a1501">二菩薩下解釋二初約四誓論功二初明須誓三
<lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R055" n="0054a13"/>初須誓意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R055" n="0054a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a1701">菩薩若但起慈悲心不牢固故須發弘誓加持使堅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R055" n="0054a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a1801">所言慈悲弘誓者簡於凡小無誓慈悲顯今菩薩
<lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R055" n="0054a16"/>有誓慈悲。</p>
<lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R055" n="0054a17"/><p xml:id="pX35p0038a2001">二譬如下擧喩顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R055" n="0054a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a2101">譬如工匠造物節廨雖復相應若無膠漆則有零落。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R055" n="0054b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038a2201">慈悲攝生如節廨合無誓膠漆拔與不長。</p>
<lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R055" n="0054b02"/><p xml:id="pX35p0038a2301">三誓願下牒喩結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R055" n="0054b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038a2401">誓願如膠亦復如是。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0038b" n="0038b"/>
<lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R055" n="0054b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b0101">二悲心下示運心二初二誓明悲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R055" n="0054b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038b0201">悲心愍傷拔於世間苦集因果興兩誓願所謂衆生
<lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R055" n="0054b06"/>無邊誓願度煩惱無量誓願斷此兩誓願從大悲心
<lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R055" n="0054b07"/>起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R055" n="0054b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b0501">今旣通示世間之言兼兩三界後出世間亦當例
<lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R055" n="0054b09"/>此。</p>
<lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R055" n="0054b10"/><p xml:id="pX35p0038b0701">二以慈下二誓明慈。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R055" n="0054b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038b0801">以慈愛故欲與道滅出世因果之樂興兩誓願所謂
<lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R055" n="0054b12"/>法門無邊誓願知無上佛道誓願成此兩誓願從大
<lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R055" n="0054b13"/>慈心起。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R055" n="0054b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b1101">前拔苦中果重因輕故先拔重今與樂中因顯果
<lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R055" n="0054b15"/>密故先與顯斯是菩薩利物之心則與聲聞知苦
<lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R055" n="0054b16"/>斷集慕果修因不同故也若瓔珞中明四誓云未
<lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R055" n="0054b17"/>度苦諦令度苦諦未解集諦令解集諦未安道諦
<lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R055" n="0054b18"/>令安道諦未得滅諦令得滅諦彼經所立四皆利
<lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R055" n="0055a01"/>他今文所列三通自行應知語有自他意必雙具。</p>
<lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R055" n="0055a02"/><p xml:id="pX35p0038b1701">二但前下約四敎辯相以其立誓須依四諦若不
<lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R055" n="0055a03"/>依諦名爲狂願何者四旣稱諦則能審實迷解之
<lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R055" n="0055a04"/>相苦樂之際依此起誓方有拔苦與樂之理儻於
<lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R055" n="0055a05"/>法不諦徒興與拔之心終成狂簡之願此有二初
<lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R055" n="0055a06"/>例前科。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R055" n="0055a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038b2201">但前明人法凡聖不同今辯慈悲大小亦異。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R055" n="0055a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038b2301">二若三下明四敎依諦立誓須知權實各有事理
<lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R055" n="0055a09"/>故以四敎明乎諦相生滅無生無量無作皆明菩
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0038c" n="0038c"/>
<lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R055" n="0055a10"/>薩依之起誓初三藏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R055" n="0055a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038c0201">若三藏行人觀分段生老病死八苦卽起誓願衆生
<lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R055" n="0055a12"/>無邊誓願度若觀分段顚倒結業而起誓願煩惱無
<lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R055" n="0055a13"/>量誓願斷欲令衆生觀此因果無常生滅念念流動
<lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R055" n="0055a14"/>修於道品卽起誓願法門無量誓願知若觀眞諦無
<lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R055" n="0055a15"/>爲之理卽起誓願無上佛道誓願成如此慈悲緣有
<lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R055" n="0055a16"/>作四諦所起也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R055" n="0055a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038c0801">此敎爲於迷眞重人說世出世二因二果不卽眞
<lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R055" n="0055a18"/>理故互生滅菩薩觀此興有作誓有生可度有惑
<lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R055" n="0055b01"/>可斷有法可知有佛可成四皆有作諦使然也問
<lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R055" n="0055b02"/>三藏所談滅非眞諦今文依滅起第四誓那云眞
<lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R055" n="0055b03"/>諦無爲理耶答滅諦之體是二涅槃雖非眞諦能
<lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R055" n="0055b04"/>冥於理故云因滅會眞道是滅因苦集違理佛旣
<lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R055" n="0055b05"/>契眞故成佛誓觀眞而發。</p>
<lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R055" n="0055b06"/><p xml:id="pX35p0038c1501">二復次下通敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R055" n="0055b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0038c1601">復次通敎觀老死八苦如幻如化衆生顚倒謂爲眞
<lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R055" n="0055b08"/>實卽起誓願觀貪恚癡等如幻如化衆生顚倒爲之
<lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R055" n="0055b09"/>受惱卽起誓願觀卽色是空卽識是空卽貪癡等是
<lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R055" n="0055b10"/>空非色滅空色性自空空亦不可得而衆生不能卽
<lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R055" n="0055b11"/>色是空卽起誓願又觀涅槃若有一法過涅槃者我
<lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R055" n="0055b12"/>亦說如幻化而衆生謂有佛道可求卽起誓願是約
<lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R055" n="0055b13"/>無生四諦起慈悲誓願也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R055" n="0055b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0038c2301">所拔所與二因二果大同前敎但以此敎所被之
<lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R055" n="0055b15"/>機迷眞輕故事皆卽理四竝如幻不生不滅所謂
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R055" n="0055b16"/>苦無逼迫相集無和合相道不二相滅無滅相觀
<lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R055" n="0055b17"/>此四諦而起四誓諦旣如空誓亦如幻言若有一
<lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R055" n="0055b18"/>法過涅槃等者大論第五十先引經云諸天子心
<lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R055" n="0056a01"/>念應何等人聽須菩提所說須菩提知諸天子心
<lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R055" n="0056a02"/>念語言如幻人聽法無聽無聞無知無證乃至云
<lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R055" n="0056a03"/>佛亦如幻化涅槃法亦如幻化論釋云一切衆生
<lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R055" n="0056a04"/>中佛第一一切法中涅槃第一聞是二事如幻驚
<lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R055" n="0056a05"/>疑謂須菩提錯說爲聽者悞是故更問須菩提須
<lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R055" n="0056a06"/>菩提言以二法皆從妄法生故法屬因緣無有定
<lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R055" n="0056a07"/>實須菩提作是念假令有法過勝涅槃能令如幻
<lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R055" n="0056a08"/>何況涅槃。</p>
<lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R055" n="0056a09"/><p xml:id="pX35p0039a1201">三別敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R055" n="0056a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039a1301">別敎觀假名之法森羅萬象應須分別導利衆生那
<lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R055" n="0056a11"/>得沈空取證觀此苦果非止一種卽起誓願無量之
<lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R055" n="0056a12"/>苦由無量集集旣無量治亦無量滅亦無量如此誓
<lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R055" n="0056a13"/>願緣界內外苦集因果無量四諦而起誓願也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R055" n="0056a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039a1701">此敎爲迷中重者雖談無作果不通因故初發心
<lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R055" n="0056a15"/>但依無量所詮森羅萬像之法皆爲迷於如來藏
<lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R055" n="0056a16"/>性而起然此藏性雖不具九而能隨緣變造諸法
<lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R055" n="0056a17"/>性隨染緣則起世間無量苦集性隨淨緣則起出
<lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R055" n="0056a18"/>世無量道滅故玅玄明別敎如來藏者名爲妙有
<lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R055" n="0056b01"/>爲一切法而作依持從是妙有出生諸法等但由
<lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R055" n="0056b02"/>苦集定能爲障故須別緣道滅對而翻之先以生
<lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R055" n="0056b03"/>滅四諦伏於通惑次以無生四諦斷於見愛中以
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0039b" n="0039b"/>
<lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R055" n="0056b04"/>無量四諦破於塵沙後以無作四諦斷於無明此
<lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R055" n="0056b05"/>四四諦在于別敎皆名無量故云緣界內外苦集
<lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R055" n="0056b06"/>因果無量四諦而起願也所以然者蓋知一切迷
<lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R055" n="0056b07"/>解之本皆是佛性性無量故諦稱無量前敎不爾
<lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R055" n="0056b08"/>故不受名圓敎雖有無量之義三皆卽實故云無
<lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R055" n="0056b09"/>作。</p>
<lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R055" n="0056b10"/><p xml:id="pX35p0039b0701">四圓敎二初示四誓二初明誓相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R055" n="0056b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039b0801">圓攝觀法界圓融本非違非順非明非闇無明闇故
<lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R055" n="0056b12"/>則違違之則有苦集因果智慧明故則順順之則有
<lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R055" n="0056b13"/>道滅因果緣此違順因果而起慈悲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R055" n="0056b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039b1101">法界者卽十法界也圓融者總論百界別語三千
<lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R055" n="0056b15"/>旣生佛依正互具互徧故曰圓融非違等者以性
<lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R055" n="0056b16"/>奪修千法皆性何修不泯破戒比丘不入地獄淸
<lb ed="X" n="0039b14"/><lb ed="R055" n="0056b17"/>淨行者不入涅槃豈唯地獄涅槃卽性抑亦破戒
<lb ed="X" n="0039b15"/><lb ed="R055" n="0056b18"/>淨行非修非違非順泯苦滅也非闇非明泯集道
<lb ed="X" n="0039b16"/><lb ed="R055" n="0057a01"/>也無明闇故則違等者上示全修卽性是故俱非
<lb ed="X" n="0039b17"/><lb ed="R055" n="0057a02"/>今論全性起修是故俱立荆溪云性無所移修常
<lb ed="X" n="0039b18"/><lb ed="R055" n="0057a03"/>宛爾旣觀不違而違故起悲願拔其二苦旣觀非
<lb ed="X" n="0039b19"/><lb ed="R055" n="0057a04"/>順而順故起慈願與其二樂由知法界圓融故非
<lb ed="X" n="0039b20"/><lb ed="R055" n="0057a05"/>違順亦由法界圓融故有違順有違順故起誓非
<lb ed="X" n="0039b21"/><lb ed="R055" n="0057a06"/>違順故無緣。</p>
<lb ed="X" n="0039b22"/><lb ed="R055" n="0057a07"/><p xml:id="pX35p0039b2201">二譬如下明無緣二初喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b23"/><lb ed="R055" n="0057a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039b2301">譬如磁石不作心想任運吸鐵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039b24"/><lb ed="R055" n="0057a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039b2401">不得前意此喩莫銷。</p>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0039c" n="0039c"/>
<lb ed="X" n="0039c01"/><lb ed="R055" n="0057a10"/><p xml:id="pX35p0039c0101">二今此下法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c02"/><lb ed="R055" n="0057a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039c0201">令此慈悲不作衆生及以法想任運拔苦與樂故名
<lb ed="X" n="0039c03"/><lb ed="R055" n="0057a12"/>無緣慈悲也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c04"/><lb ed="R055" n="0057a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039c0401">正以三慈分緣無緣若依生法則緣有空心若卽
<lb ed="X" n="0039c05"/><lb ed="R055" n="0057a14"/>中方絕緣念以絕念故乃能周徧法界任運與拔
<lb ed="X" n="0039c06"/><lb ed="R055" n="0057a15"/>大經十四梵行品初云慈有三種一緣衆生二緣
<lb ed="X" n="0039c07"/><lb ed="R055" n="0057a16"/>於法三者無緣衆生緣者緣一切衆生如父母親
<lb ed="X" n="0039c08"/><lb ed="R055" n="0057a17"/>想法緣者見一切法皆從緣生無緣者不住法相
<lb ed="X" n="0039c09"/><lb ed="R055" n="0057a18"/>及衆生相大論二十亦云慈有三種衆生緣者謂
<lb ed="X" n="0039c10"/><lb ed="R055" n="0057b01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>緣十方無量怨親中人法緣者謂緣無漏羅漢支
<lb ed="X" n="0039c11"/><lb ed="R055" n="0057b02"/>佛諸佛聖人破吾我相但觀四緣空五衆法無緣
<lb ed="X" n="0039c12"/><lb ed="R055" n="0057b03"/>者不住有無唯諸佛有此與涅槃文意大同又大
<lb ed="X" n="0039c13"/><lb ed="R055" n="0057b04"/>論第五明悲亦有衆生等三故知將三慈悲以對
<lb ed="X" n="0039c14"/><lb ed="R055" n="0057b05"/>三諦義甚顯了今從勝說但云無緣若得無緣必
<lb ed="X" n="0039c15"/><lb ed="R055" n="0057b06"/>具生法。</p>
<lb ed="X" n="0039c16"/><lb ed="R055" n="0057b07"/><p xml:id="pX35p0039c1601">二菩薩下明六卽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c17"/><lb ed="R055" n="0057b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039c1701">菩薩從初發心修無緣慈悲歷六卽位今此觀音是
<lb ed="X" n="0039c18"/><lb ed="R055" n="0057b09"/>分證慈悲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c19"/><lb ed="R055" n="0057b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0039c1901">皆由理具方有事用今全理慈起修德五而觀世
<lb ed="X" n="0039c20"/><lb ed="R055" n="0057b11"/>音未臻究竟猶處分眞欲令衆生知理慈悲修成
<lb ed="X" n="0039c21"/><lb ed="R055" n="0057b12"/>五卽故興兩問以生二答槌砧相扣器諸淳樸。</p>
<lb ed="X" n="0039c22"/><lb ed="R055" n="0057b13"/><p xml:id="pX35p0039c2201">三若前下結歸二初結指經文。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0039c23"/><lb ed="R055" n="0057b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0039c2301">若前一番問答明無緣大悲拔苦一心稱名卽得解
<lb ed="X" n="0039c24"/><lb ed="R055" n="0057b15"/>脫後一番問答從無緣大慈普門與樂皆令得度。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X35.0642.0040a" n="0040a"/>
<lb ed="X" n="0040a01"/><lb ed="R055" n="0057b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0040a0101">二故知下結歸題目。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a02"/><lb ed="R055" n="0057b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX35p0040a0201">故知以大慈大悲因緣故名觀世音普門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a03"/><lb ed="R055" n="0057b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX35p0040a0301">可解。</p>
<lb ed="X" n="0040a04"/><lb ed="R055" n="0058a01"/><p xml:id="pX35p0040a0401">觀音玄義記卷第一</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0040a05"/><lb ed="R055" n="0058a02"/>
<lb ed="X" n="0040a06"/><lb ed="R055" n="0058a03"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>觀世音菩薩普門品玄義記會本卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0027c0601" to="#end0027c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0027c1701" to="#end0027c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0401" to="#end0028c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0501" to="#end0028c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0601" to="#end0028c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0701" to="#end0028c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0702" to="#end0028c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c0901" to="#end0028c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c1501" to="#end0028c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0028c1701" to="#end0028c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0029a0301" to="#end0029a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0029b1501" to="#end0029b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0030c0701" to="#end0030c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0031a0801" to="#end0031a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0032c0601" to="#end0032c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033a0901" to="#end0033a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033a1801" to="#end0033a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0033c1201" to="#end0033c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a0401" to="#end0034a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a0501" to="#end0034a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a0801" to="#end0034a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">竟<note type="cf1">T34n1726_p0878b12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app>
<app from="#beg0034a1901" to="#end0034a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034a1902" to="#end0034a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0034c1101" to="#end0034c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035a0601" to="#end0035a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">醐</lem><rdg wit="#wit.orig">醍</rdg></app>
<app from="#beg0035a1701" to="#end0035a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0035c0101" to="#end0035c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a1101" to="#end0037a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037a1201" to="#end0037a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037b1501" to="#end0037b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0037c1801" to="#end0037c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0027001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">他疑地</note>
<note n="0028001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028001">永有有存舊補不永寂東春作不乖寂</note>
<note n="0028002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028002">涯東春作害</note>
<note n="0028003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028003">趣東春作輒</note>
<note n="0028004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028004">阿下一有利字東春同又評之</note>
<note n="0029001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">心東春作文章</note>
<note n="0029002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029002">故下舊有稱字</note>
<note n="0030001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">乘以人法舊作不以人法記釋玅顯</note>
<note n="0033001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">出經在生上有不字人經乘</note>
<note n="0033002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">別一作後</note>
<note n="0036001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">此二二字原本脫今依一本復</note>
<note n="0036002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">無常二字原本脫今本依古補</note>
<note n="0036003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">愛下原本有得多二字今依古除</note>
<note n="0039001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">謂緣緣論作諸四論因</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0027c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0027c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0028c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0029a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0029a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0029b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0029b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0030c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0030c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0031a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0032c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032c0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0033c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0033c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a0801" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X35.0034a08.14" target="#nkr_note_add_0034a0801">竟【CB】，意【卍續】</note>
<note n="0034a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034a1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a1902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0034c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035a0601">醐【CB】，醍【卍續】</note>
<note n="0035a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0035c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0037c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>